Barmhartig en wijs

De VPSG is een stichting die hulp biedt bij de verwerking van incest en seksueel/relationeel geweld. Juist op het snijvlak van geloof en misbruik bieden wij hulp, begeleiding en voorlichting. Als pastoraal counselor wil ik reageren op de ophef die ontstaan is rond het niet opnemen van een geliefd lied van Oosterhuis. De tekst van dit lied zal voor heel veel mensen dierbaar zijn juist door die mystieke betekenis en door de prachtige melodie.

Maar er zijn mensen die de vertaalslag bij deze tekst niet kunnen maken. En dat is geen "resultaat van een benepenheid, die schrikt van een gewaagd woord" zoals Ger Groot beweert.

Er is het verhaal van een man die als kind jarenlang seksueel misbruikt is door een oom, die ook priester was, een godsman. Hij isoleerde het kind, zei hem dat ze allebei uitverkoren waren, dat bloed en pijn bij de anale en orale penetratie een dankoffer was. Een jong kind zet daar geen vraagtekens bij: oom was een man van God, gerespecteerd in de familie en dat straalde ook op hem af. Nu is hij een getraumatiseerde man, eenzaam, vervreemd van het geloof, niet in staat om een intieme relatie aan te gaan. Bij de commissie Deetman zijn tal van deze verhalen bekend, zo ook in mijn praktijk.

Of die vrouw die van haar vierde tot haar elfde jaar is misbruikt door de vader, die zondags onder de kansel in de ouderlingenbank zat, voorzitter was van het bestuur van de "School met de Bijbel", namens een christelijke politieke partij als wethouder in de gemeenteraad zat: een godheid in het zeer behoudende dorp. En inderdaad: "hij kwam met stille overmacht en deed met haar, hij ging haar in en uit..." Nu is ze een timide en angstige vrouw, gevangen in een troosteloos, door haar ouders gearrangeerd huwelijk, te zeer inwendig beschadigd om kinderen te krijgen.

Als in een geloofsgemeenschap slechts vijf mensen zijn die door de woorden van dit lied teruggegooid worden in de gruwelijke nachtmerrie van hun kinderjaren, zolang zal ter wille van die vijf dit lied niet op het repertoire mogen staan. En, geloof me, het zijn er meer dan vijf: mannen en vrouwen, getraumatiseerd en worstelend om overeind te blijven, die verlangen naar een geloofsgemeenschap, naar andere godsbeelden en ervaringen. Datzelfde geldt ook maar al te vaak voor oorlog- en kampslachtoffers.

Hun mystieke ervaringen moeten vaak moeizaam veroverd worden op hun geschonden geschiedenis, maar ze verlangen wel naar een mystieke eenwording met de Geest van Leven.

En ik daag de dichter, die heel taalvaardig is, uit om op de prachtige melodie een lied te maken dat ruimte geeft aan goede mystieke ervaringen, waarin een mens zich gezien en gehoord, gekend en bemind voelt en dan volmondig kan instemmen met het prachtige en krachtige lied van Maria.

De commissie voor het liedboek heeft een wijze en barmhartige beslissing genomen.

Marthe Link, pastoraal counselor
VPSG, Nieuwe Groenmarkt 8
2011 TW Haarlem
023-5328222, info@vpsg.nl